TRIỆU CHỨNG BÁO HIỆU TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO (ĐỘT QUỴ)
02/03/2026 09:55
Tai biến mạch máu não (đột quỵ) là tình trạng mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, khiến não thiếu oxy đột ngột. Đây là cấp cứu y khoa – mỗi phút trôi qua có thể làm tổn thương hàng triệu tế bào thần kinh.
TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO (ĐỘT QUỴ)
1️⃣ ĐỊNH NGHĨA
Đột quỵ là tình trạng rối loạn tuần hoàn não cấp tính do:
Nhồi máu não (Ischemic stroke): tắc mạch do huyết khối/thuyên tắc
Xuất huyết não (Hemorrhagic stroke): vỡ mạch máu
2️⃣ CƠ CHẾ SINH LÝ BỆNH
Trong nhồi máu não:
Tắc mạch → giảm tưới máu não
Thiếu oxy → chuyển hoá yếm khí
Tích tụ lactate → toan hoá nội bào
Mất cân bằng ion (Na⁺, Ca²⁺)
Giải phóng glutamate quá mức (excitotoxicity)
Hoại tử neuron + apoptosis
Vùng não tổn thương gồm:
Core infarct: hoại tử không hồi phục
Penumbra: vùng “có thể cứu được” nếu tái tưới máu sớm
Trong xuất huyết não:
Vỡ mạch → tụ máu
Tăng áp lực nội sọ
Phù não
Chèn ép mô não xung quanh
Phản ứng viêm thần kinh thứ phát
Xuất huyết thường diễn tiến nhanh và nặng hơn.
3️⃣ LIÊN HỆ TRIỆU CHỨNG – VÙNG NÃO TỔN THƯƠNG
| Vùng tổn thương | Triệu chứng |
|---|---|
| Động mạch não giữa (MCA) | Liệt nửa người, méo mặt, rối loạn ngôn ngữ |
| Động mạch não trước (ACA) | Yếu chi dưới |
| Động mạch não sau (PCA) | Mất thị lực |
| Tiểu não | Mất thăng bằng |
| Thân não | Rối loạn ý thức, hô hấp |
4️⃣ YẾU TỐ NGUY CƠ CHÍNH
Tăng huyết áp
Đái tháo đường
Rối loạn lipid máu
Rung nhĩ
Hút thuốc
Béo phì
Tuổi cao
5️⃣ CAN THIỆP ĐIỀU TRỊ
Trong nhồi máu não:
Tiêu sợi huyết (rtPA) trong 4,5 giờ đầu
Can thiệp lấy huyết khối cơ học (6–24 giờ tùy trường hợp)
Trong xuất huyết:
Kiểm soát huyết áp
Phẫu thuật khi cần
Điều trị phù não
⚠️ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NHANH – NGUYÊN TẮC F.A.S.T
F – Face (Méo mặt)
Một bên mặt xệ xuống
Cười thấy lệch miệng
Tê bì nửa mặt
A – Arm (Yếu tay/chân)
Yếu hoặc liệt một bên tay/chân
Không thể nâng đồng thời hai tay ngang nhau
S – Speech (Nói khó)
Nói đớ, nói ngọng
Không hiểu lời người khác
Không thể diễn đạt câu đơn giản
T – Time (Thời gian là vàng)
Gọi cấp cứu ngay lập tức
Không chờ triệu chứng tự hết
CÁC TRIỆU CHỨNG KHÁC CẦN LƯU Ý

Đau đầu dữ dội đột ngột (như “búa bổ”)
Chóng mặt, mất thăng bằng
Mờ mắt hoặc mất thị lực một bên
Buồn nôn, nôn
Rối loạn ý thức, lú lẫn
Co giật (ít gặp hơn)
PHÂN BIỆT 2 LOẠI ĐỘT QUỴ CHÍNH
1. Đột quỵ thiếu máu não (nhồi máu não)
Do cục máu đông làm tắc mạch
Chiếm khoảng 80–85% trường hợp
2. Đột quỵ xuất huyết não
Do vỡ mạch máu trong não
Thường có đau đầu dữ dội và diễn tiến nhanh
⛔ ĐỪNG BAO GIỜ:
Cho uống thuốc khi chưa có chỉ định
Để bệnh nhân tự ngủ theo dõi
Tự lái xe chở đi nếu triệu chứng nặng
KHI NGHI NGỜ ĐỘT QUỴ:
Gọi cấp cứu ngay
Ghi nhớ thời điểm bắt đầu triệu chứng
Đặt người bệnh nằm nghiêng nếu nôn
Không cho ăn uống

Có thể bạn quan tâm:
08/11/2024 10:17
Flecainide là một loại thuốc thuộc nhóm chống loạn nhịp, được sử dụng để điều trị các rối loạn nhịp tim như rung nhĩ, cuồng nhĩ v..





